CFR teslim şekli ingilizce ismiyle Cost and Freight  olarak nitelendirilmektedir. Türkçe açılımına baktığımızda mal bedeli ve taşıma olarak çevrilmektedir.

CFR teslim şekli ingilizce ismiyle Cost and Freight  olarak nitelendirilmektedir. Türkçe açılımına baktığımızda mal bedeli ve taşıma olarak çevrilmektedir. Önceki yazılarımızdan da bildiğimiz üzere Uluslararası Ticaret Odası‘nın (ICC) belirlediği kurallar gereğince özellikleri belirlenen bu teslim şekilleri 2010 yılında revizeye edilmişti. Fakat INCOTERMS 2010 olarak bilinen bu revize sonrasında CFR teslim şekli herhangi bir değişikliğe uğramadı. Şuanda aynı özellik ve detaylar ile yürürlükte olan CFR, FOB teslim şekli ile bir hayli birbirine benzemektedir.

Daha öncede bahsettiğimiz üzere dış ticarette teslim şekillerine hakim olmak ve detaylarını iyi bilmek gerekmektedir. Bunun nedeni ihracatçı açısından baktığımızda alıcıya fiyat teklifi verirken teslim şeklinde yapılacak harcamaları da hesaba katarak bir teklif hazırlamaktır. Bunu yapmadığınız taktirde alıcıya hatalı fiyat verebilir ve hatta zarar edebilirsiniz. Bu nedenle taraflar arasındaki anlaşmaya göre kullanılacak teslim şeklinin detaylarını bilmek ve buna göre işlem yapmak önem kazanmaktadır.

Bu yazımızda sizlerle CFR teslim şeklininin detaylarını ve ithalatçı, ihracatçı açısından ne gibi yükümlülükleri olduğunu inceleyeceğiz.

CFR Teslim Şekli Nedir?

Türkçe açılımına baktığımızda mal bedeli + taşıma ibaresi bu teslim şekli hakkında birçok fikir vermektedir. CFR teslim şekli sadece deniz yolu taşımacılığında kullanılmaktadır, hava yolu, karayolu, demiryolu taşımacılığında kullanılamaz. Bu teslim şeklinde navlun (taşıma ücreti) ihracatçının sorumluluğundadır. İhracatçı navlunu da karşılayarak malları sevk eder. Bu nedenle verilecek fiyat teklifinden önce taşıma firmasından navlun fiyatı alınmalı ve fiyat teklifine navlun fiyatı da eklenmelidir.

CFR teslim şeklinde navlun ihracatçının sorumluluğudur fakat FOB teslim şeklinde olduğu gibi ihracatçı malları gemiye yükledikten sonra sorumlulukları sona erer. İhracatçının navlunu ödemesi varış limanına kadar sorumluluklarının sürdüğü anlamı taşımaz. Mallar gemiye yüklendikten sonra tüm sorumluluk ithalatçıya geçer.

Kullanıma baktığımızda FOB teslim şeklinden değişik olduğunu görüyoruz. Vesaikler üzerinde yükleneceği limanla değil varış limanı ile birlikte isimlendirilir. Örneği mallar İzmir limanından yüklenecek ve Hamburg limanına indirilecek ise “CFR HAMBURG” şeklinde kullanılır.

FOB ve CFR Arasında Ne Gibi Farklar Vardır?

Bahsettiğimiz üzere FOB ve CFR birbirine oldukça benzeyen teslim şekilleridir. Birbirine benze de kendi içlerinde her ikisininde ufak püf noktaları bulunmaktadır. Bu nedenle bu detayların bilinmesi ve birbirine karıştırılmaması önemlidir. Buyurun aradaki farklı birlikte inceleyelim;

  • FOB ve CFR teslim şekilleri sadece deniz yolunda kullanılır.
  • İki teslim şeklinde de malları ihracatçı yükler ve mallar geminin bordasına yüklendiği andan itibaren sorumluluk ithalatçıya geçer.
  • FOB teslim şeklinde yükleme limanı kullanılır. (İzmir limanından yüklenecekse FOB İZMİR)
  • CFR teslim şeklinde varış limanı kullanılır. (İzmir limanından yüklenecek Hamburg limanına indirilecekse CFR HAMBURG)
  • FOB teslim şeklinde yükleme limanına kadar doğan tüm masraflar ihracatçı tarafından karşılanır. (İç nakliye + Yükleme)
  • CFR teslim şeklinde varış limanına kadar olan tüm masraflar ihracatçıya aittir. (İç nakliye + Yükleme + Navlun)

İhracatçının Yükümlülükleri

  1. Taraflar arasında yapılan anlaşmaya ve belirtilen kurallara uygun şekilde mallar ihracatçı tarafından hazırlanır.
  2. Varış ülkesinde ithalatçının kullanacağı belgeler eksiksiz şekilde düzenlenir ve mala ait gümrük işlemleri tamamlanır.
  3. İhracatçı taşıma acentesi ile anlaşarak varış limanına kadar olan taşıma masraflarını öder.
  4. İhracatçı taşıma acentesi ile masraflar kendine ait olmak koşuluyla malların yükleme limanına kadar olan taşıma ücretini öder.
  5. Bu teslim şeklinde ihracatçının herhangi bir sigorta yapma yükümlülüğü bulunmamaktadır.
  6. İhracatçı malları yükleme limanına ulaştırır ve gemiye yüklenmesini sağlar. Mallar geminin güvertesine geçtiği andan itibaren sorumlulukları bitmiş sayılır.
  7. Mallar gemiye yüklendikten sonra ihracatçı, alıcıya malların yüklendiğini bildirir.
  8. Son olarak ihracatçı, ithalatçının malları teslim alabilmesi ve gümrük işlemleri için gerekli vesaiklari kendine ulaştırır.

İthalatçının Yükümlülükleri

  1. Taraflar arasında yapılan anlaşmaya ve seçilen ödeme yöntemlerine göre mal bedelini ihracatçıya öder.
  2. İthalat işlemlerinden doğan yükümlülüklerini halleder ve gerekli evrakları hazırlar.
  3. İthalattan doğacak gümrük vergilerini öder.
  4. Malların varış limanına ulaşmasından itibaren doğacak boşaltma masraflarını ve liman ücretini öder.
  5. İthalatçı navlun hariç taşıma ve ulaştırma işlemlerinden doğacak tüm masrafları üstlenmiş olur.
  6. Gerekli sigorta ve poliçe işlemleri alıcıya aittir.
  7. Malların geminin güvertesine geçmesinden itibaren doğacak tüm riskler ve yükümlülükler ithalatçıya aittir.
Umut Türkümdeyen
Balıkesir Üniversitesi Uluslararası Ticaret / Balıkesir Universty International Trade